thorndike ve öğrenme

Thorndike’ın Öğrenme Kuramının Temel Kanunları

Thorndike’ın öğrenmeyle ilgili üç temel yasası vardır:

  • Hazır bulunuşluluk
  • Tekrar
  • Etki kanunları

Hazır bulunuşluk: Hazır bulunuşluk yasası, organizmanın belirli bir tepki veya davranış için gereken hazırlıklara sahip olup olmadığını ifade eder. Thorndike bu ilkesini ”insanın orijinal doğası” adlı kitabında üç bölümde ele almıştır. Thorndike’a göre hazır bulunuşluk ilkesi şöyle özetlenebilir:

  1. Organizma etkinlik göstermeye hazır ise, etkinliği yapması mutluluk verir.

  2. Organizma etkinliği göstermeye hazır ancak, etkinliği yapmasına izin verilmezse, bu durum organizmada kızgınlık yaratır.

  3. Organizma etkinliği yapmaya hazır değil ve etkinliği yapmaya zorlanırsa kızgınlık duyar.

Hazır bulunuşluk ilkesine örnek verecek olursak; çocuk bilgisayar kullanmaya hazır ve buna izin verilirse kullanmaktan haz duyar. Çocuk bilgisayar kullanmaya hazır ancak bilgisayar kullanmasına izin verilmezse çocukta kızgınlık yaratır. Çocuk bilgisayar kullanmaya zorlanırsa kızgınlık duyar (Tarcan, 2005, sy:3-4).

Tekrar Yasası (The law of exercise)

Tekrar yasası, uyarıcı ile tepki arasında kurulan bağların tekrarla güçlendirilmesi (law of use) ve bağların zayıflamasını veya tekrarların kesilmesiyle unutulmasını (law of disuse) ifade eder. Bu uyarıcı-tepki bağının kuvvetlenmesi bu bağdaki tepkinin, aynı durum bir daha ortaya çıktığında, yayılma olasılığının artması demektir. Durumlar birbirini hemen takip ederlerse olasılık büyür. Tekrar yasasına göre öğrenmenin temellerinden birisi tekrardır. Birey-organizma tekrar ederek öğrenir, tekrar edilmeyen davranış unutulur.

Bu durum sadece davranışların öğrenilmesinde değil, bilişsel öğrenmeler içinde geçerlidir. Bilindiği gibi akademik bilgilerin kazanılmasında da tekrarların önemli bir yeri vardır. Okuyup öğrendiğimiz bir bilgiyi uzun bir süre tekrar etmezsek unutmaya başlarız ve yeterince uzun zaman geçerse bilgi neredeyse tamamen unutulur (Kaya, –, sy:349).

Etki Yasası (The law of effect)

Bir uyarıcı-tepki bağının, tepkinin doğurduğu etkilere göre kuvvetlenmesini veya zayıflamasını ifade eder. Bir uyarıcı tepki bağı tatmin edici sonuçlara neden olursa(pekiştirilirse), bu bağın gücü artar, rahatsız edici durumlar tarafından takip edilirse, bu bağın kuvveti azalır. Diğer bir deyişle, ortaya çıkan etki pekiştirici ise uyarıcı tepki arasındaki bağ güçlenir. Tepkinin cezalandırılması durumunda ise Thorndike’ın görüşü değişiklik göstermektedir. İlk yıllarda cezanın uyarıcı ve tepki arasındaki bağı zayıflattığını belirtmesine karşın, daha sonraki çalışmalarda uyarıcıya verilen tepkinin doyurucu bir sonuca yol açmaması ya da cezalandırılması durumunda bağın gücüne önemli bir etkisinin olmadığını ifade etmiştir. Bir başka ifadeyle, pekiştirme yoluyla davranış pekiştirilebilirken, cezalandırma, istenmeyen davranışı yok etmektedir. Thorndike’ın etki yasası, Skinner’in edimsel koşullanma kuramının temelini oluşturmuştur. Bir sonraki bölümde görüleceği gibi edimsel koşullanma kuramı davranışların ortaya çıkardıkları sonuçlar tarafından kontrol edildiği ilkesine dayanır (Kaya, –, sy:349–350).

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

trabzon escort
film izle 2017
cs go crosshair
kafa topu
porno izle
sikiş izle
dns sunucusu yanıt vermiyor
sex hikayeleri
seks hikayeleri
free pornsex hikaye seks hikayeleri instagram takipçi instagram takipçi İnstagram Beğeni hilesi instagram takipçi Takipci hilesi
balıkesir escort
zonguldak escort
escort bayan